Powikłania po zabiegu. Co wymaga reakcji?
Większość operacji zaćmy przynosi poprawę, ale żaden zabieg wewnątrz oka nie jest pozbawiony ryzyka. Ważne jest rozpoznanie niepokojących zmian i szybkie uzyskanie pomocy.
Najpierw pilne objawy
Nagłe lub narastające pogorszenie widzenia, ból, wyraźne zaczerwienienie, błyski, nagły wysyp mętów albo cień przypominający kurtynę wymagają pilnej oceny okulistycznej. Nie czekaj na planową kontrolę. Poważne powikłanie nie zawsze powoduje silny ból.
Nie próbuj ustalać rodzaju powikłania na podstawie jednego objawu. Zakażenie, problem z siatkówką, wzrost ciśnienia i inne stany mogą się częściowo podobnie objawiać. Brak bólu lub wydzieliny nie wyklucza sytuacji wymagającej pilnego leczenia.
Przy kontakcie podaj datę operacji, które oko było operowane, kiedy zaczęła się zmiana i czy narasta. Przygotuj wypis oraz listę stosowanych kropli. Gdy widzenie jest zaburzone, nie jedź samodzielnie samochodem po pomoc.
Gojenie a pogorszenie
Niewielkie uczucie piasku i przejściowe zamglenie mogą występować na początku rekonwalescencji. Jednak nasilanie się dolegliwości, spadek ostrości po początkowej poprawie lub nowy objaw wymagają kontaktu. Granicy nie wyznacza wyłącznie liczba dni od zabiegu.
Lekarz ocenia ranę, rogówkę, stan zapalny, ciśnienie i położenie implantu. W razie potrzeby bada siatkówkę i wykonuje dodatkowe obrazowanie. Nie wszystko można bezpiecznie rozstrzygnąć przez telefon, opis na forum albo zdjęcie z telefonu.
Co może się wydarzyć?
Zakażenie wnętrza oka jest poważnym powikłaniem wymagającym natychmiastowej oceny i leczenia. Profilaktyka oraz sterylność istotnie ograniczają ryzyko, ale nie gwarantują jego całkowitego wyeliminowania. Nie czekaj na ropną wydzielinę czy bardzo silny ból, jeśli widzenie się pogarsza.
Obrzęk rogówki może powodować mgłę i olśnienia. Czasem jest przejściowy, lecz jego utrzymywanie się wymaga oceny funkcji rogówki. Wzrost ciśnienia bywa związany z bólem, ale może też zostać wykryty dopiero podczas kontroli.
Obrzęk plamki, nazywany niekiedy zespołem Irvine’a-Gassa, może pogarszać centralne widzenie i czytanie. OCT pomaga ocenić zmiany w siatkówce. Leczenie zależy od wyniku badania i chorób współistniejących; internetowy tekst nie ustala schematu kropli ani iniekcji.
Odwarstwienie siatkówki może powodować błyski, nagłe liczne męty i cień w polu widzenia. Tych objawów nie należy uznawać za naturalne przyzwyczajanie się do implantu. Pilna ocena jest potrzebna także wtedy, gdy operacja odbyła się dawno temu.
Problemy z implantem i korekcją
Podczas operacji może dojść do uszkodzenia torebki podtrzymującej soczewkę. Chirurg dobiera wtedy dalsze postępowanie, czasem zmienia sposób mocowania lub rodzaj implantu. Położenie soczewki albo jej stabilność również mogą wymagać kontroli i dodatkowego leczenia.
Pozostała wada wzroku nie zawsze jest powikłaniem chirurgicznym. Na wynik wpływają dokładność pomiarów, stan rogówki, gojenie i cechy oka. Lekarz może rozważyć okulary lub inne rozwiązanie, ale nie należy samodzielnie planować kolejnej operacji na podstawie niezadowolenia w pierwszych dniach.
Halo, odblaski czy ciemny łuk na obwodzie widzenia mogą wiązać się z optyką implantu, lecz przed przypisaniem im tej przyczyny trzeba wykluczyć inne problemy. Część zjawisk z czasem słabnie. Utrzymujące się dolegliwości wymagają rozmowy o możliwych sposobach pomocy i ich ryzyku.
Kontrole mają znaczenie
Stosuj przepisane leki i zgłaszaj działania niepożądane. Nie rozpoczynaj leczenia steroidem ani antybiotykiem na własną rękę i nie stosuj pozostałych kropli po innej osobie. Przedłużanie lub odstawianie leczenia bez porozumienia może utrudnić ocenę stanu oka.
Ryzyko powikłań zależy od konkretnego oka. Wysoka krótkowzroczność, choroby siatkówki, rogówki czy cukrzyca mogą wpływać na plan opieki, ale nie oznaczają, że powikłanie na pewno wystąpi. Poproś o wyjaśnienie swojego ryzyka w sposób zrozumiały, z odniesieniem do planowanego zabiegu.
Późne, stopniowe zamglenie może wynikać z PCO, czyli tak zwanej zaćmy wtórnej. To jedna z możliwych przyczyn, a nie rozpoznanie każdego pogorszenia po operacji.
Pytania o bezpieczeństwo
Czy brak bólu pozwala poczekać do wizyty?
Nie, jeśli pojawił się nagły lub narastający spadek widzenia, błyski, liczne męty czy kurtyna. Poważne problemy nie zawsze bolą.
Czy kolejna kontrola jest potrzebna, jeśli widzę dobrze?
Tak, jeśli została zalecona. Kontrola pozwala wykryć problemy, których samopoczucie i odczytanie napisów nie pokazują.
Źródła i dalsza lektura.
Opracowanie merytoryczne: prof. Michał Szymon Nowak, Dominik Sebastian Kania
Weryfikacja medyczna: prof. Michał Szymon Nowak
Data weryfikacji:
Aktualizacja treści:
Informacje edukacyjne nie zastępują badania ani indywidualnych zaleceń. Wybór leczenia wymaga rozmowy z okulistą.
- National Eye Institute. Cataract Surgery. przebieg, rekonwalescencja i powikłania.
- European Society of Cataract and Refractive Surgeons. Recommendations for Cataract Surgery. zalecenia dotyczące całej drogi leczenia.
Powiązane tematy
Wróć do poradników