Po operacji zaćmy. Powrót do codzienności.
Po zabiegu oko potrzebuje czasu na gojenie. Stosuj zalecone krople, chroń je przed urazem i zgłaszaj pogorszenie widzenia. Powrót do aktywności zależy od przebiegu operacji i wyników kontroli.
Pierwszy dzień i dalsze gojenie
Obraz nie zawsze jest od razu wyraźny. Mogą wpływać na niego rozszerzona źrenica, stan powierzchni oka i przejściowy obrzęk. Niewielkie uczucie piasku, łzawienie lub wrażliwość na światło bywają obecne na początku. Oczekiwany przebieg powinien być opisany przy wypisie.
Poprawa i stabilizacja widzenia nie zachodzą u każdego w identycznym czasie. Trzeba oceniać kierunek zmian: narastające dolegliwości lub pogorszenie po wcześniejszej poprawie nie powinny być uznawane za zwykłe gojenie bez konsultacji.
Nie porównuj swojego oka wyłącznie z opowieścią znajomego. Różnice mogą wynikać z gęstości zaćmy, stanu rogówki i siatkówki, zastosowanego implantu oraz przebiegu zabiegu. Powrót do domu tego samego dnia nie oznacza zakończenia opieki.
Krople i kontrole
Po operacji lekarz może przepisać leki przeciwzapalne, a zależnie od sytuacji również inne krople. Kortykosteroidy i niesteroidowe leki przeciwzapalne działają na różne elementy zapalenia. Schemat zależy między innymi od ryzyka obrzęku plamki, cukrzycy i reakcji oka.
Nie ustalaj dawki z ogólnego poradnika. Stosuj plan z wypisu, a zmianę uzgadniaj z ośrodkiem. Jeśli nie wiesz, czy kropla trafiła do oka, albo trudno obsłużyć butelkę, poproś personel o pokazanie techniki. Można wcześniej ustalić pomoc osoby bliskiej.
Przed podaniem umyj ręce i nie dotykaj końcówką butelki oka ani rzęs. Przy kilku lekach sprawdź zalecony odstęp. Nie przerywaj leczenia wyłącznie dlatego, że widzisz już lepiej. Kontrole służą także sprawdzeniu ciśnienia, gojenia i położenia implantu, czego nie da się ocenić samym odczuciem poprawy.
Czego unikać po zabiegu?
Nie pocieraj i nie uciskaj oka. Chroń je przed przypadkowym urazem, brudem i dostaniem się wody zgodnie z instrukcją ośrodka. Jeśli zalecono osłonkę na noc, używaj jej przez wskazany czas. Przy myciu włosów i twarzy warto zaplanować sposób, który nie kieruje strumienia wody do operowanego oka.
Basen, sauna, prace w zapyleniu, sport kontaktowy i intensywny wysiłek wymagają uzgodnienia terminu powrotu. Ograniczenia mają chronić gojące się oko i zmniejszać ryzyko urazu lub zakażenia. Nie ma jednego limitu kilogramów ani identycznej liczby dni odpowiedniej po każdej operacji.
Pytanie o schylanie jest częste. Krótki zwykły ruch i długotrwała praca z głową w dół to różne obciążenia. Nie próbuj sprawdzać granic wbrew zaleceniom. Zapytaj o konkretne czynności: zakładanie butów, podniesienie torby, opiekę nad wnukiem, prace w ogrodzie czy trening.
Zakupy można początkowo zorganizować z pomocą: znaczenie ma ciężar toreb, orientacja w przestrzeni i bezpieczny transport. Nie trzeba traktować każdej aktywności jak zakazanej, ale plan powinien odpowiadać rzeczywistemu gojeniu twojego oka.
Czytanie, sen i samochód
Czytanie, oglądanie telewizji i korzystanie z telefonu zwykle można podejmować w zakresie tolerowanym przez oko i zgodnym z zaleceniem. Rób przerwy, gdy pojawia się dyskomfort, suchość lub zmęczenie. Patrzenie na ekran nie jest tym samym co mechaniczny uraz oka.
Wybór pozycji snu i potrzebę ochrony oka ustala ośrodek. Najważniejsze jest unikanie ucisku i przypadkowego pocierania. Dodatkowe procedury wykonane podczas operacji mogą wymagać odmiennych zaleceń niż niepowikłane usunięcie zaćmy.
Bezpośrednio po zabiegu nie prowadź samochodu. Późniejszy powrót zależy od ostrości, olśnień, widzenia obuocznego, pozostałego oka oraz spełnienia właściwych wymagań dla kierowcy. Sam upływ tygodnia lub miesiąca nie jest automatycznym potwierdzeniem zdolności do jazdy. Decyzję omów podczas kontroli.
Między operacjami obu oczu może być odczuwalna różnica ostrości lub wielkości obrazów. Dotychczasowe okulary nie zawsze są wtedy wygodne. Nie przerabiaj ich na własną rękę bez omówienia możliwości z personelem.
Kiedy okulary i czego oczekiwać?
Nową korekcję dobiera się po odpowiedniej stabilizacji oka. ESCRS wskazuje często okres około 4–6 tygodni, ale właściwy termin zależy od przebiegu gojenia i planu leczenia drugiego oka. Przejściowe rozwiązanie warto uzgodnić indywidualnie.
Po usunięciu żółtawej soczewki kolory mogą wydawać się jaśniejsze lub chłodniejsze. Niektórzy zauważają też świetliste kręgi lub inne odczucia związane z implantem. Adaptacja nie oznacza, że każdy niepokojący objaw trzeba przeczekać. Uciążliwe zjawiska należy opisać podczas kontroli.
Operacja poprawia warunki przechodzenia światła, lecz nie usuwa wszystkich chorób oka. Potrzeba okularów do części czynności może pozostać po każdym rodzaju implantu. Regularne badania nadal są ważne, szczególnie przy cukrzycy, jaskrze i chorobach siatkówki.
Objawy alarmowe
Nagłe lub narastające pogorszenie widzenia, ból, wyraźne zaczerwienienie, błyski, nagły wysyp mętów albo cień przypominający kurtynę wymagają pilnej oceny okulistycznej. Nie czekaj na planową kontrolę. Poważne powikłanie nie zawsze powoduje silny ból.
Skontaktuj się z ośrodkiem operującym lub dostępnym okulistycznym dyżurem. Jeżeli nie możesz szybko uzyskać pomocy, zgłoś się do miejsca udzielającego pilnej pomocy medycznej. Nie czekaj na pojawienie się wszystkich objawów jednocześnie.
Osobno omawiamy możliwe powikłania i późniejsze zmętnienie tylnej torebki. Nagłej zmiany widzenia nie można samodzielnie rozpoznać jako zaćmy wtórnej.
Pytania z domu
Czy mogę wrócić do pracy?
Zależy to od rodzaju pracy, gojenia i widzenia. Praca przy komputerze różni się od podnoszenia ciężarów, zapylenia lub obsługi maszyn. Omów konkretne obowiązki i potrzebę zwolnienia z lekarzem.
Co zrobić, gdy zapomnę o kroplach?
Sprawdź instrukcję otrzymanego leku i zalecenie z wypisu albo skontaktuj się z personelem. Nie podwajaj samodzielnie dawki i nie zastępuj leku innym preparatem.
Źródła i dalsza lektura.
Opracowanie merytoryczne: prof. Michał Szymon Nowak, Dominik Sebastian Kania
Weryfikacja medyczna: prof. Michał Szymon Nowak
Data weryfikacji:
Aktualizacja treści:
Informacje edukacyjne nie zastępują badania ani indywidualnych zaleceń. Wybór leczenia wymaga rozmowy z okulistą.
- National Eye Institute. Cataract Surgery. przebieg, rekonwalescencja i powikłania.
- European Society of Cataract and Refractive Surgeons. Recommendations for Cataract Surgery. zalecenia dotyczące całej drogi leczenia.
Powiązane tematy
Wróć do poradników